Sprawozdanie finansowe – czym jest, z czego się składa?

Sprawozdanie finansowe jest dokumentem przedstawiającym sytuację finansową przedsiębiorstwa. Jego sporządzenie jest obowiązkowe dla przedsiębiorców prowadzących pełną księgowość i ma na celu zamknięcie ksiąg rachunkowych, zwykle na koniec roku obrotowego. Raport ten musi być sporządzony z najwyższą rzetelnością i przyjąć określoną formę.

Dowiedz się więcej o obowiązkach firm w związku z obowiązkiem sporządzanie sprawozdania finansowego, a także poznaj szkolenia oraz kursy finansowe pozwalające rozwinąć wiedzę i praktyczne umiejętności sporządzania, a także analizowania sprawozdań finansowych.

Czym jest sprawozdanie finansowe i kogo dotyczy obowiązek jego złożenia?

Sprawozdanie finansowe przedstawia wyniki i sytuację finansową firmy za poprzedni rok obrotowy poprzez zestawienia liczbowe, a sporządza się je na dzień bilansowy dla jednostki gospodarczej. Bilans, rachunek zysków i strat oraz informacja dodatkowa to podstawowe elementy, z których składa się sprawozdanie finansowe. Bilans przedstawia zestawienie aktywów i pasywów firmy na początek i koniec okresu sprawozdawczego, rachunek zysków i strat informuje o wynikach finansowych przedsiębiorstwa, a informacja dodatkowa zawiera wprowadzenie do sprawozdania finansowego, określenie zasad rachunkowości oraz wszelkie dodatkowe objaśnienia.

Zgodnie z zapisami ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości obowiązek ten dotyczy wszystkich przedsiębiorstw rozliczających się w oparciu o Księgi Handlowe, czyli tzw. pełną księgowość. Możliwe jest również prowadzenia rachunkowości i przygotowanie sprawozdania finansowego zgodne z międzynarodowymi standardami rachunkowości, w tym zgodnie z MSR/MSSF czy też US GAAP.

Z czego składa się sprawozdanie finansowe?

Jak już wspomniano, sprawozdanie finansowe musi być sporządzone według określonego schematu. Z czego składa się raport o wynikach i sytuacji finansowej firmy?

• Bilans to zestawienie aktywów i pasywów przedsiębiorstwa. Sporządzany jest na początek okresu sprawozdawczego (tzw. bilans otwarcia) oraz na koniec okresu sprawozdawczego (tzw. bilans zamknięcia) według zasad pełnej rachunkowości. To część, która informuje o zasobach kontrolowanych przez firmę oraz źródłach pochodzenia środków gospodarczych. Bilans musi być kompletny, rzetelny, sprawdzalny, ciągły i przejrzysty.
• Rachunek zysków i strat jest kolejnym podstawowym elementem sprawozdania finansowego. Informuje on o poszczególnych rodzajach działalności oraz wyniku finansowym organizacji poprzez porównanie kosztów i przychodów, a także pokazanie zdolności do generowania zysków.
• Informacja dodatkowa to ogólna nazwa kolejnej obowiązkowej części dokumentu. Powinna ona zawierać wprowadzenie do sprawozdania finansowego określające przyjęte zasady rachunkowości, w tym metody wyceny i zmian w stosunku do roku ubiegłego oraz wszelkie dodatkowe objaśnienia pomagające zrozumieć treść dokumentu.

Dodatkowe elementy sprawozdania finansowego

W zależności od tego, przez kogo jest sporządzane, sprawozdanie finansowe może również wymagać rozszerzenia o dodatkowe elementy. Są one wymagane zwykle ze względu na konkretny rodzaj prowadzonej działalności lub wielkość przedsiębiorstwa.

• Rachunek przepływów pieniężnych jest jednym z takich elementów i dokumentuje przepływy pieniędzy w firmie z uwzględnieniem ich wykorzystania oraz źródeł. Zestawienie to pozwala na ocenę stopnia płynności finansowej firmy oraz zdolności do regulowania zobowiązań i ściągania należności. Rachunek przepływów pieniężnych uwzględnia przepływy z działalności operacyjnej, inwestycyjnej i finansowej.
• Zestawienie zmian w kapitale własnym przedstawia zmiany w strukturze tych elementów, które składają się na kapitał własny, a także ich kierunek. Dostarcza więc dokładnych informacji o sytuacji finansowej podmiotu gospodarczego poprzez pokazanie zmian w przychodach i kosztach bezpośrednio związanych z kapitałem zakładowym.

Załączniki do sprawozdania finansowego

Sprawozdanie finansowe powinno być rzetelne oraz kompletne. Dlatego obowiązkowo należy do niego dołączyć odpowiednie załączniki. Mogą to być:

• sprawozdanie z działalności – jeśli jest wymagane,
• uchwała zatwierdzająca sprawozdanie,
• uchwała o podziale zysku lub pokryciu strat,
• opinia lub sprawozdanie biegłego rewidenta – jeżeli sprawozdanie finansowe podlegało badaniu i weryfikacji.

Sprawozdanie finansowe firmy jest badane przez niezależnego biegłego rewidenta. Jest to osoba, która posiada odpowiednie kwalifikacje i jest uprawniona do wykonywania kontroli i oceny sprawozdań finansowych przedsiębiorstw. Biegły rewident sprawdza, czy sprawozdanie finansowe jest rzetelne i zgodne z obowiązującymi przepisami prawa oraz czy nie zawiera błędów czy nieścisłości. Ostatecznie biegły rewident wydaje opinię na temat sprawozdania finansowego, która może mieć wpływ na ocenę sytuacji finansowej firmy przez jej interesariuszy, takich jak inwestorzy, wierzyciele czy klienci.

Gdzie złożyć sprawozdanie finansowe?

Dokument składa się w KRS – obecnie wyłącznie drogą elektroniczną. Tym samym sposobem dostarcza się instytucji oświadczenie o braku obowiązku sporządzenia sprawozdania dotyczące spółek jawnych lub spółek partnerskich, które mają przychody mniejsze niż równowartość 2 mln euro.

Raport musi być sporządzony w określonej formie i podpisany kwalifikowanym podpisem elektronicznym lub profilem zaufanym. Obowiązujące struktury i format sprawozdań finansowych dla podmiotów wpisanych do rejestru przedsiębiorców KRS można znaleźć na stronach rządowych, pamiętając, że niewłaściwie sporządzone dokumenty nie będą przyjmowane.

Sprawozdanie powinno zostać zatwierdzone w ciągu 6 miesięcy od dnia bilansowego, czyli od dnia kończącego rok obrotowy i złożone 15 dni od jego zatwierdzenia. Jeśli więc rok obrotowy pokrywa się z kalendarzowym, sprawozdanie musi być złożone do 15 lipca danego roku. W spółkach organ zatwierdzający stanowią wspólnicy. Jeśli nie uda się zatwierdzić dokumentu w terminie, należy go złożyć mimo to w ciągu 15 dni po upływie 6 miesięcy od zakończenia roku obrotowego. Gdy sprawozdanie zostanie zatwierdzone, należy złożyć je ponownie – w ciągu 15 dni. Oświadczenie o braku obowiązku sporządzania rocznego sprawozdania finansowego należy złożyć w ciągu 6 miesięcy od dnia kończącego rok obrotowy.

Kto składa sprawozdanie finansowe?

W firmie działającej w Polsce, odpowiedzialność za sporządzenie sprawozdania finansowego leży na kierowniku jednostki gospodarczej. Termin na przygotowanie sprawozdania finansowego wynosi 3 miesiące, licząc od dnia bilansowego. Sprawozdanie finansowe powinno być gotowe najpóźniej do 31 marca, jeśli rok obrotowy pokrywa się z rokiem kalendarzowym.

Obowiązek sporządzenia sprawozdań finansowych dotyczy firm, które muszą prowadzić księgi rachunkowe zgodnie z ustawą o rachunkowości. Dotyczy to zarówno spółek kapitałowych (np. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością), spółek osobowych (np. spółki jawnej) oraz osób fizycznych prowadzących jednoosobową działalność gospodarczą wpisaną do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej.

Dostęp do sprawozdań finansowych firm

Sprawozdania finansowe są dokumentami powszechnie dostępnymi. Od marca 2018 roku działa serwis internetowy, w którym można bez trudu wyszukać interesujący nas raport. Wystarczy podać numer KRS firmy, by obejrzeć jej sprawozdanie wraz z dodatkowymi dokumentami.

Jak sprawdzić sprawozdanie finansowe dowolnej firmy w Polsce?

Chcąc sprawdzić sprawozdanie finansowe dowolnej firmy w Polsce, można skorzystać z kilku dostępnych źródeł informacji. W Polsce obowiązek składania sprawozdań finansowych dotyczy niemal wszystkich przedsiębiorstw, a dane te są publicznie dostępne. Gdzie, więc sprawdzać sprawozdania finansowe firm?

1. Krajowy Rejestr Sądowy (KRS)
   Krajowy Rejestr Sądowy to główne źródło informacji o sprawozdaniach finansowych firm działających w Polsce. Każda firma zarejestrowana w Polsce, w tym spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki akcyjne, a także niektóre inne podmioty, musi składać swoje roczne sprawozdania finansowe do KRS. Można je znaleźć za pośrednictwem internetowego systemu KRS, który umożliwia wyszukiwanie firm po numerze REGON, NIP lub nazwie. Wyszukiwanie jest bezpłatne, a dokumenty są dostępne do pobrania w formie PDF. Strona internetowa KRS: https://ekrs.ms.gov.pl
2. Centralna Ewidencja i Informacja o Działalności Gospodarczej (CEIDG)
   Dla osób prowadzących jednoosobową działalność gospodarczą i innych przedsiębiorców, którzy nie są zobowiązani do składania pełnych sprawozdań finansowych, informacje można znaleźć w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej. Choć sama CEIDG nie zawiera pełnych sprawozdań finansowych, umożliwia dostęp do podstawowych danych o przedsiębiorcy, takich jak numer NIP, REGON, adres, forma działalności, oraz informacje o ewentualnych zmianach w działalności. Strona internetowa CEIDG: https://ceidg.gov.pl
3. Sprawozdania finansowe publikowane na stronach internetowych firm
   Duże firmy oraz przedsiębiorstwa notowane na giełdach papierów wartościowych (np. na GPW) często publikują swoje roczne raporty finansowe na własnych stronach internetowych. W zakładkach takich jak „Relacje inwestorskie” lub „Raporty finansowe” można znaleźć pełne sprawozdania finansowe, w tym bilans, rachunek zysków i strat, a także informacje dodatkowe, które pomagają w analizie sytuacji finansowej firmy.
4. Raporty GUS (Główny Urząd Statystyczny)
   GUS prowadzi centralny rejestr przedsiębiorstw w Polsce i udostępnia dane statystyczne, które mogą być pomocne przy analizie kondycji finansowej firm, szczególnie dla większych podmiotów. Choć GUS nie publikuje pełnych sprawozdań finansowych poszczególnych firm, można znaleźć ogólne dane dotyczące branż i sektora, w którym działa firma. Strona internetowa GUS: https://stat.gov.pl
5. Analiza raportów biegłych rewidentów
   Firmy, które podlegają obowiązkowi audytu, muszą również udostępniać raporty biegłych rewidentów, którzy dokonują niezależnej oceny ich sprawozdań finansowych. Raporty te, jeśli są dostępne, mogą być szczególnie pomocne w ocenie wiarygodności i dokładności sprawozdań finansowych firmy.
6. Usługi komercyjne
   Istnieją również komercyjne serwisy internetowe, które oferują dostęp do szczegółowych informacji finansowych o firmach, takich jak sprawozdania finansowe, analiza płynności finansowej, a także oceny ryzyka kredytowego. Przykładami takich serwisów są: KRS Online, Business Intelligence czy Monitor Sądowy i Gospodarczy.
7. Wykorzystanie profesjonalnych doradców i audytorów
   Jeżeli zależy nam na dokładnej i szczegółowej analizie sprawozdania finansowego firmy, warto rozważyć współpracę z profesjonalnym doradcą lub audytorem, który pomoże zrozumieć i ocenić prezentowane dane.

Sprawdzanie sprawozdań finansowych firm w Polsce jest stosunkowo proste i dostępne dzięki różnorodnym publicznym i komercyjnym źródłom. Ważne jest, aby korzystać z wiarygodnych źródeł i przeprowadzać analizę na podstawie rzetelnych, pełnych informacji finansowych.

Szkolenia finansowe dotyczące sporządzania sprawozdań finansowych

Osoby chcące poznać zarówno przepisy, jak i nauczyć się w praktyce sporządzania sprawozdań finansowych mogą skorzystać z odpowiednich kursów i szkoleń finansowych. Organizowane są one zarówno w postaci szkoleń i kursów online – zarówno w formie e-learningu, jak i zajęć online prowadzonych na żywo. Do dyspozycji pozostają również tradycyjne szkolenia i warsztaty realizowane w sali wykładowej. Tego typu szkolenia finansowe dotyczące sprawozdań finansowych znajdziemy głównie w największych miastach, w tym w Warszawie, Wrocławiu, Krakowie, Poznaniu, Gdańsku, Katowicach czy Łodzi.

Osobną kategorię stanowią szkolenia pozwalające zdobyć wiedzę jak czytać i analizować sprawozdania finansowe i w jaki sposób wykorzystać je do analizy konkurencji i rynku. Sprawozdania finansowe są bowiem jednym z głównych źródeł wiedzy o kondycji firm konkurencyjnych, wielkości i kierunkom zmian na wielu rynkach. Szkolenia takie przygotowane są z myślą o zarówno menedżerach firm, nie tylko z działów finansowych, jak też o analitykach danych czy analitykach kredytowych, którzy wiedzę zawartą w sprawozdaniach finansowych wykorzystują w codziennej pracy.

Czytaj też: Zamówienia publiczne i przetargi – co warto wiedzieć?