Szkolenia CLP: jak klasyfikować, znakować i pakować substancje i mieszaniny?

W przemyśle wykorzystuje się wiele różnych substancji i mieszanin, które mogą stwarzać zagrożenie. Dlatego konieczne jest zachowanie odpowiednich procedur dotyczących ich użytkowania, przechowywania, transportu czy oznakowania. Istnieją dość szczegółowe przepisy w tym zakresie. Precyzuje je rozporządzenie CLP. Dowiedz się więcej czym jest CLP praz jakie szkolenia CLP oraz kursy z CLP online pomogą twojej firmie spełnić wymogi prawne w tym zakresie.

Czym jest rozporządzenie CLP?

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1272/2008 z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie klasyfikacji, oznakowania i pakowania substancji i mieszanin nazywane również rozporządzeniem CLP (od angielskiej nazwy (ang. Classification, Labelling and Packaging) obowiązuje w całej Unii Europejskiej. Jego przedmiotem jest postępowanie z różnego rodzaju chemikaliami. Dokument opiera się na Globalnym Zharmonizowanym Systemie Klasyfikacji i Oznakowania (GHS).

Rozporządzenie CLP ma na celu usprawnienie przepływu  substancji, mieszanin i produktów na terenie Zjednoczonej Europy oraz poprawę poziomu ochrony zdrowia ludzkiego i środowiska naturalnego. Dyrektywa CLP jest obecnie jedynym obowiązującym w UE aktem prawnym dotyczącym klasyfikacji i oznakowania substancji oraz mieszanin.

Szczegółowe informacje dotyczące zakresu regulacji wprowadzonych przez rozporządzenie CLP oraz ich praktycznego znaczenia dla firm uzyskamy podczas branżowych i specjalistycznych szkoleń CLP, kursów i warsztatów poświęconych tematyce oznakowania, klasyfikacji i pakowania substancji i mieszanin niebezpiecznych. Szkolenia CLP dostępne są zarówno stacjonarnie w miastach takich jak Warszawa, Poznań, Kraków, Katowice czy Wrocław, jak i w postaci szkoleń online.

CLP – wymogi

O czym dokładnie mówi rozporządzenie CLP? Jedną z jej najważniejszych części są wytyczne dotyczące prawidłowej klasyfikacji i oznaczania substancji oraz mieszanin. Klasyfikacja dotyczy przede wszystkim potencjalnego zagrożenia – chodzi o sprawdzenie, czy daną substancję można uznać za niebezpieczną. Wszelkie informacje dotyczące zagrożeń należy przekazać poprzez zastosowanie odpowiedniego oznakowania w formie ustandaryzowanych piktogramów. Pozwala to na dostarczenie niezbędnych danych użytkownikom, uczestnikom łańcucha dostaw czy konsumentom.

Poza zharmonizowaną klasyfikacją i oznakowaniem dokument precyzuje również kwestie związane z:

• alternatywnymi nazwami chemicznymi w mieszaninach,
• wykazem C&L (klasyfikacji i oznakowania) – zawierającym  informacje dotyczące klasyfikacji i oznakowania substancji wprowadzanych do obrotu przez producentów,
• zgłaszaniem informacji o mieszaninach – w celu wykorzystania w nagłych przypadkach zagrożenia zdrowia w ośrodkach leczenia zatruć.

Rozporządzenie CLP dotyczy przede wszystkim producentów, importerów i dalszych użytkowników substancji oraz mieszanin. Jego zadaniem jest jednak ochrona wszystkich obywateli UE oraz ochrona środowiska naturalnego.

Jakie są najczęściej spotykane oznaczenia substancji i mieszanin zgodne z systemem CLP?

1. Piktogramy zagrożenia

To charakterystyczne symbole w czerwonych rombach. Najczęściej spotykane to:

Piktogram	Znaczenie
☠️ Toksyczność ostra (GHS06)	Substancje toksyczne, mogące powodować śmierć nawet w małych ilościach.
🔥 Łatwopalność (GHS02)	Substancje łatwopalne: np. benzyna, alkohol.
⚠️ Zagrożenie dla zdrowia (GHS07)	Działanie drażniące, uczulające, szkodliwe.
☣️ Poważne zagrożenie dla zdrowia (GHS08)	Rakotwórczość, mutagenność, szkodliwy wpływ na rozrodczość.
💥 Wybuchowość (GHS01)	Materiały wybuchowe lub mogące wybuchnąć pod wpływem ciepła lub uderzenia.
🛢️ Zagrożenie dla środowiska (GHS09)	Toksyczność dla organizmów wodnych.
⚛️ Korozja (GHS05)	Działanie żrące na metale, skórę, oczy.
🌀 Gazy pod ciśnieniem (GHS04)	Gazy sprężone, skroplone, rozpuszczone pod ciśnieniem.
⚡ Utleniające (GHS03)	Substancje utleniające, które mogą powodować lub przyspieszać pożary.

2. Hasła ostrzegawcze

• Niebezpieczeństwo (Danger) – dla poważnych zagrożeń.
• Uwaga (Warning) – dla mniej poważnych zagrożeń.

3. Zwroty wskazujące rodzaj zagrożenia (H-zwroty, hazard statements)

Przykłady:

• H225 – Wysoce łatwopalna ciecz i pary.
• H302 – Działa szkodliwie po połknięciu.
• H314 – Powoduje poważne oparzenia skóry i uszkodzenia oczu.

4. Zwroty wskazujące środki ostrożności (P-zwroty, precautionary statements)

Przykłady:

• P210 – Przechowywać z dala od źródeł ciepła/iskrzenia/otwartego płomienia.
• P280 – Stosować rękawice ochronne/odzież ochronną/ochronę oczu/twarzy.
• P305+P351+P338 – W przypadku dostania się do oczu: Ostrożnie płukać wodą przez kilka minut.

5. Dodatkowe informacje obowiązkowe na etykiecie

• Nazwa substancji lub mieszaniny.
• Dane identyfikacyjne dostawcy (producenta, importera lub dystrybutora).
• Numer identyfikacyjny produktu (np. CAS, EC).
• Informacje o zawartości składników odpowiedzialnych za zagrożenia (w niektórych przypadkach).

Szkolenia CLP

Oznaczenia i wymogi CLP są złożone, tak jak złożony jest świat różnorodnych substancji i mieszanin, które znajdują zastosowanie w dziesiątkach sektorów gospodarki i działalności ludzkiej. Poprawne stosowanie zasad CLP wymaga więc gruntowej wiedzy oraz umiejętności praktycznych.

W dostosowaniu się do wymogów prawnych i formalnych wprowadzonych przez rozporządzenie CLP pomóc mogą profesjonalne szkolenia CLP. Szkolenia z zakresu CLP (Classification, Labelling and Packaging) dotyczą przepisów regulujących klasyfikację, oznakowanie i pakowanie substancji chemicznych i mieszanin w Unii Europejskiej, zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 1272/2008.

Realizowane są one zarówno jako tradycyjne szkolenia stacjonarne, czyli z zajęciami w sali szkoleniowej w uzgodnionym wcześniej terminie i miejscu, jak i jako szkolenia i kursy CLP online. Zaletą szkoleń CLP przez Internet jest możliwość łatwego wzięcia w nich udziału bez względu na miejsce położenia firmy, a także cena. Niższa cena szkoleń CLP oraz brak konieczności ponoszenia kosztów na podróże służbowe, sprawia że szkolenia i kursy CLP online podbijają rynek szkoleniowy.

Czego dotyczą szkolenia CLP?

Szkolenia obejmują:

• Zasady klasyfikacji substancji i mieszanin pod kątem ich zagrożeń fizycznych, zdrowotnych i środowiskowych.
• Oznakowanie produktów zgodnie z wymaganiami CLP – czyli tworzenie prawidłowych etykiet zawierających piktogramy, hasła ostrzegawcze, zwroty H i P.
• Pakowanie substancji i mieszanin zgodnie z przepisami, aby zapewnić bezpieczeństwo w transporcie i użytkowaniu.
• Obowiązki producentów, importerów i dalszych użytkowników w zakresie oceny i zgłaszania zagrożeń.
• Zgłaszanie do ECHA (Europejskiej Agencji Chemikaliów) oraz rejestracja w systemach takich jak PCN (Poison Centres Notification).

Jakie zagadnienia omawia program szkolenia CLP?

Typowy program szkolenia CLP zawiera:

• Podstawy prawne: rozporządzenie CLP, powiązania z REACH i GHS (Globally Harmonized System).
• Kryteria klasyfikacji zagrożeń:
  • zagrożenia fizyczne (np. wybuchowość, łatwopalność),
  • zagrożenia dla zdrowia (np. toksyczność ostra, działanie rakotwórcze),
  • zagrożenia dla środowiska (np. toksyczność dla organizmów wodnych).
• Proces klasyfikacji substancji i mieszanin:
  • wykorzystanie dostępnych danych,
  • stosowanie wzorów obliczeniowych dla mieszanin,
  • metody uzupełniające, np. ekstrapolacja danych.
• Tworzenie oznakowania:
  • dobór piktogramów i haseł ostrzegawczych,
  • przypisywanie zwrotów H i P,
  • prawidłowe przygotowanie etykiety.
• Pakowanie zgodne z wymaganiami CLP:
  • wymogi dla opakowań zabezpieczających przed dziećmi,
  • oznakowanie opakowań substancji niebezpiecznych.
• Zgłaszanie informacji o mieszaninach do centrów zatruć (PCN, formaty IUCLID i ECHA Submission Portal).
• Przykłady praktyczne i ćwiczenia: analiza kart charakterystyki (SDS), projektowanie etykiet, studia przypadków błędów klasyfikacji.

Do kogo są skierowane szkolenia CLP?

Szkolenia z CLP są przeznaczone dla:

• Producentów, importerów i dystrybutorów substancji i mieszanin chemicznych.
• Specjalistów ds. BHP, pracowników laboratoriów i działów R&D.
• Osób odpowiedzialnych za przygotowywanie kart charakterystyki (SDS – Safety Data Sheet).
• Pracowników działów jakości, compliance i regulatory affairs.
• Dalszych użytkowników chemikaliów w przemyśle (np. przemysł kosmetyczny, lakierniczy, farmaceutyczny).
• Menedżerów odpowiedzialnych za wprowadzanie produktów na rynek.
• Firm transportowych zajmujących się przewozem materiałów niebezpiecznych (często w powiązaniu z przepisami ADR).

Co ważne, szkolenia z rozporządzania CLP realizowane są w trybie zajęć na żywo – oznacza to że dołączamy do otwartej grupy szkoleniowej, a zajęcia stwarzają możliwość dzielenia się doświadczeniami, zadawania pytań i uzyskania indywidualnych konsultacji w trudnych kwestiach. Bezpośredni kontakt z prowadzącym oraz innymi uczestnikami szkolenia CLP zapewnia efektywność procesu uczenia się oraz okazję do nawiązania cennych kontaktów zawodowych.